Silne krwawienie z kończyny można często opanować za pomocą opaski zaciskowej. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy rana znajduje się w miejscu, w którym założenie opaski nie jest możliwe – na przykład w okolicy pachwiny, pachy lub szyi.
W takich sytuacjach sam ucisk zewnętrzny może okazać się niewystarczający. Rana może być głęboka, penetrująca i trudna do dokładnego uciśnięcia. Jedną z najważniejszych metod ograniczania takiego krwawienia jest wtedy pakowanie rany.
Kiedy stosuje się pakowanie rany?
Pakowanie rany wykorzystuje się przede wszystkim w przypadku głębokich ran z masywnym krwawieniem, których nie można skutecznie zabezpieczyć opaską zaciskową.
Dotyczy to szczególnie ran zlokalizowanych w okolicy:
- pachwiny,
- pachy,
- połączenia kończyny z tułowiem,
- szyi – z zachowaniem szczególnej ostrożności i bez uciskania dróg oddechowych,
- innych miejsc, w których rana tworzy głęboką jamę możliwą do wypełnienia materiałem opatrunkowym.
Nie każdą ranę należy pakować. Materiału opatrunkowego nie umieszcza się między innymi w ranach klatki piersiowej ani w ranach brzucha, w których widoczne są narządy wewnętrzne.
Pierwszy etap – natychmiastowy ucisk
Pierwszą czynnością przy masywnym krwotoku powinien być zdecydowany, bezpośredni ucisk rany.
Nie należy tracić czasu na dokładne oglądanie obrażeń przed rozpoczęciem działania. Priorytetem jest ograniczenie utraty krwi.
Po zastosowaniu ucisku można ostrożnie ocenić głębokość rany i spróbować zlokalizować miejsce, z którego wypływa krew.
Nadmiar krwi można zebrać kompresem, aby lepiej zobaczyć wnętrze rany. Nie chodzi jednak o dokładne oczyszczanie obrażenia. Najważniejsze jest jak najszybsze znalezienie miejsca krwawienia i zastosowanie skutecznego ucisku.
Jak prawidłowo pakować ranę?
Do pakowania wykorzystuje się długą gazę opatrunkową lub specjalistyczny opatrunek hemostatyczny.
Na początku materiał należy uformować w niewielką, zwartą kulkę. Następnie umieszcza się ją możliwie najgłębiej, bezpośrednio w miejscu największego krwawienia.
Kolejne fragmenty materiału należy stopniowo wprowadzać do wnętrza rany, cały czas utrzymując mocny ucisk.
Bardzo ważne jest, aby nie wkładać gazy luźno. Materiał powinien dokładnie i szczelnie wypełnić całą przestrzeń rany. Każda kolejna warstwa powinna dociskać poprzednią.
Podczas działania jeden palec może stale utrzymywać ucisk w miejscu krwawienia, natomiast drugi wprowadza kolejne fragmenty gazy.
Ranę wypełnia się do momentu, w którym nie można już umieścić w niej kolejnej porcji materiału.
Ucisk po zapakowaniu rany
Samo wypełnienie rany gazą nie kończy działania. Po zakończeniu pakowania należy nadal mocno uciskać miejsce krwawienia.
Wymagany czas ucisku zależy od rodzaju zastosowanego materiału, obowiązujących procedur oraz instrukcji producenta opatrunku.
W przypadku zwykłej gazy konieczny może być dłuższy, kilkuminutowy ucisk. Opatrunki hemostatyczne mogą przyspieszyć tworzenie skrzepu, ale również wymagają odpowiedniego dociskania.
Nie należy co chwilę podnosić opatrunku i sprawdzać, czy krwawienie ustało. Może to doprowadzić do zerwania tworzącego się skrzepu i ponownego nasilenia krwawienia.
Stabilizacja opatrunku
Po utrzymaniu odpowiednio długiego ucisku zapakowaną ranę należy zabezpieczyć opatrunkiem uciskowym.
Opatrunek powinien stabilizować materiał znajdujący się wewnątrz rany i utrzymywać stały nacisk na miejsce krwawienia.
Jeżeli krew nadal intensywnie wypływa, należy ponownie zastosować ucisk. Nie powinno się wyciągać materiału, który został już umieszczony w ranie. W razie potrzeby można dołożyć kolejną warstwę opatrunku.
Opatrunki hemostatyczne – kiedy warto ich używać?
Opatrunki hemostatyczne zawierają substancje wspomagające proces krzepnięcia krwi. Stosuje się je przede wszystkim przy masywnych krwotokach, których nie można skutecznie opanować samym uciskiem lub opaską zaciskową.
Ich zastosowanie może ułatwić opanowanie krwawienia, jednak nie zastępuje prawidłowej techniki.
Nawet najlepszy opatrunek hemostatyczny nie zadziała skutecznie, jeżeli zostanie położony jedynie na powierzchni rany. Materiał musi zostać umieszczony bezpośrednio w miejscu krwawienia i odpowiednio mocno dociśnięty.
Dlaczego pakowanie rany warto ćwiczyć?
Pakowanie rany wygląda na prostą czynność, ale w rzeczywistej sytuacji wymaga zdecydowanego działania, odpowiedniej siły i prawidłowej techniki.
Najczęstsze błędy to:
- zbyt płytkie umieszczenie materiału,
- brak ciągłego ucisku,
- luźne wkładanie gazy,
- niewypełnienie całej przestrzeni rany,
- zbyt szybkie zwolnienie ucisku,
- częste sprawdzanie, czy krwawienie już ustało,
- położenie opatrunku hemostatycznego wyłącznie na powierzchni skóry.
Podczas praktycznych szkoleń z pierwszej pomocy uczestnicy mogą przećwiczyć pakowanie ran na specjalnych trenażerach. Pozwala to zrozumieć, ile materiału może być potrzebne oraz jak dużej siły wymaga skuteczne ograniczenie masywnego krwawienia.
Szkolenia z pierwszej pomocy dla firm
Podczas szkoleń Medevac uczymy uczestników nie tylko podstaw resuscytacji i obsługi AED, ale również działania w przypadku masywnych krwotoków.
Ćwiczymy między innymi:
- bezpośredni ucisk rany,
- stosowanie opasek zaciskowych,
- zakładanie opatrunków uciskowych,
- pakowanie głębokich ran,
- stosowanie opatrunków hemostatycznych,
- postępowanie w realistycznych scenariuszach urazowych.
Program szkolenia dopasowujemy do zagrożeń występujących w danej firmie i charakteru pracy jej pracowników.
Chcesz zorganizować praktyczne szkolenie z pierwszej pomocy dla swojego zespołu? Sprawdź naszą ofertę szkoleń z pierwszej pomocy dla firm tutaj.
Szkolimy praktycznie, intensywnie i na podstawie realistycznych sytuacji, z którymi pracownicy mogą spotkać się w miejscu pracy.

