11. Udar mózgu
Udar mózgu to stan, w którym dochodzi do zaburzenia ukrwienia fragmentu mózgu, co prowadzi do jego uszkodzenia. Dzieje się tak z powodu zmniejszenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do mózgu lub z powodu krwawienia wjego obrębie. Czynnikami ryzyka udaru mózgu są miażdżyca, choroba zakrzepowo-zatorowa, zaburzenia rytmu serca i wiele innych.
Częstym i charakterystycznym objawem udaru jest asymetryczne (połowicze) obniżenie siły mięśniowej lub niedowład. Uwidaczniają się one jako np. niemożność ruszania jedną ze stron ciała (chory upada, przewraca się na jedną stronę), po jednej ze stron zaobserwować można opadanie kącika ust i/lub powieki, twarz staję się „gładka” i maskowata. Aby potwierdzić te objawy należy wykonać proste testy: poprosić chorego o uniesienie jedno czasowo obu nóg lub wyciągnięcie przed siebie obu rąk, „wyszczerzenie” zębów, zaciśnięcie powiek czy zmarszczenie czoła. Pozwala to na zaobserwowanie osłabienia siły mięśniowej po jednej ze stron. Pojawiające się objawy mogą być przejściowe (TIA, Transcient Ischeamic Attack) lub trwałe – choć z czasem zmniejszające swoje nasilenie.
Po stwierdzeniu powyższych objawów należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. Nie wolno podawać żadnych płynów ani lekarstw. Jeżeli udar spowodował duży niedowład lub chory jest nieprzytomny powinien zostać ułożony w pozycji bocznej – bezpiecznej na chorej (objętej niedowładem) stronie.