10. Cukrzyca
Uzdrowego człowieka za regulację poziomu cukru (glukozy) we krwi odpowiedzialny jest głównie hormon wydzielany przez trzustkę o nazwie insulina. Powoduje on, że glukoza zawarta w pożywieniu, która dostała się do naszej krwi może zostać przeniesiona do poszczególnych komórek, gdzie zostanie wykorzystana do produkcji energii.
Kiedy insuliny w organiźmie brakuje lub traci ona swoje działanie, dochodzi do niepożądanego wzrostu glukozy we krwi, a komórkom, do których nie może się ona dostać, zaczyna brakować niezbędnego do życia „paliwa”. Taki stan nazywa się cukrzycą.
Charakterystyczne objawy tej choroby, wynikające z podwyższenia poziomu glukozy we krwi, to zwiększone pragnienie, głód oraz częste oddawanie moczu.
Zpunktu widzenia pierwszej pomocy istotne są dwa stany u chorych na cukrzycę. Zbyt wysoki poziom cukru – hiperglikemia oraz dużo niebezpieczniejszy zbyt niski poziom – hipoglikemia. Jak do tych stanów dochodzi?
Oile u zdrowych ludzi trzustka doskonale sama sobie radzi, z dostosowaniem ilości insuliny do ilości spożytej glukozy to osoby chorujące na cukrzycę muszą podawać sobie insulinę samodzielnie w postaci zastrzyków. Dostosowują jej ilość na podstawie odpowiednich tabel i przeliczników biorąc pod uwagę zjadane posiłki iinne jak np. wysiłek. Zdażyć się może, że z powodu ludzkiego błędu iniedostosowania dawki insuliny (zbyt dużych lub małych ilości) lub pogorszenia stanu chorego pojawi się hipo- lub hiperglikemia.
Hipoglikemia – jest najgroźniejszym powikłaniem cukrzycy, które może wkrótkim czasie prowadzić do smierci. Objawami są złe samopoczucie, potliwość, drżenia, bóle brzucha, niepokój i w końcu utrata przytomności. Z tego powodu wsytuacji, gdy wiemy, iż dana osoba choruje na cukrzycę, takie objawy powinny nas zaniepokoić. Należy wtedy podać choremu cukier najlepiej bezpośrednio rozpuszczony w letniej wodzie lub w innej płynnej postaci jak coca-cola czy sok. UWAGA! Jeżeli chory nie jest już w stanie samodzielnie pić nie wolno podawać mu płynów. Należy jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe.
Hiperglikemia – nie jest stanem nagłym zagrażającym życiu w krótkim okresie czasu, choć skrajnie duży poziom glukozy we krwi może prowadzić do śpiączki.
Gdy stan chorego na cukrzycę jest niepokojący, i nie dysponujemy glukometrem (urządzeniem do badania poziomu glukozy we krwii) należy ZAWSZE podać mu cukier. Nie jest błędem podanie go w tym wypadku osobie zhiperglikemią, gdyż nie zaszkodzi, a może pomóc jeżeli mamy do czynienia zniebezpieczną hipoglikemią.